- Oni nigdy nie skrzywdziliby nawet muchy
Z Marci Shore
Seminarium poświęcone było temu, w jaki sposób zwyczajni ludzie stają się sprawcami zbrodni. Odwołując się do twórczości pisarki Slavenki Drakulić, Marci Shore postawiła szereg złożonych pytań moralnych i etycznych: Co dzieje się z naszymi kategoriami moralnymi, gdy osoby odpowiedzialne za skrajną przemoc nie pasują do naszego wyobrażenia o „czystym złu”? Jak wyznaczyć granicę między próbą zrozumienia - mechanizmów psychologicznych, presji systemowej czy społecznego kontekstu - a usprawiedliwianiem odpowiedzialności lub udzielaniem rozgrzeszenia?
Seminarium ukazało niepokojącą bliskość między codziennym życiem a radykalną przemocą, podkreślając, że odpowiedzialność moralna człowieka pozostaje aktualna nawet w warunkach ogromnej presji.
- Medea: Obca, Inna, Znajoma
Z Krzysztofem Czyżewskim
Drugie seminarium powróciło do antycznej postaci Medei -outsiderki, która przekracza granice, opuszcza jeden świat i wkracza w drugi, stając się jednocześnie kimś bliskim i obcym. Rozmowa koncentrowała się wokół tematów inności, przynależności, gościnności i wykluczenia: W którym dokładnie momencie „obcy” staje się kimś znajomym? Czego wspólnota oczekuje od osoby, która do niej wkracza? Co dzieje się wtedy, gdy wspólnota odmawia - lub okazuje się niezdolna - do zrobienia miejsca Innemu? Ponowne odczytanie historii Medei stało się punktem wyjścia do refleksji nad współczesnymi problemami integracji, migracji i granic ludzkiej empatii.
- Historia Gruzji: Mity i spekulacje
Z Archilem Kikodze
Archil Kikodze przedstawił historię jako dynamiczny proces przekazywany nie tylko poprzez obiektywne fakty, lecz także rodzinne opowieści, literaturę, polityczne mity, pamięć zbiorową i historie, które wspólnoty wielokrotnie opowiadają o samych sobie. Wykorzystując historię Gruzji jako przykład, uczestnicy przyglądali się płynnej granicy między historyczną rzeczywistością a mitem:
W jaki sposób konstruuje się, przekształca i zniekształca tożsamości zbiorowe?
Dlaczego społeczeństwa czasem zostają „uwięzione” w narracjach, które same stworzyły na temat swojej przeszłości?
Spotkanie podkreśliło znaczenie dekonstrukcji historycznych mitów, w drodze do uwolnienia się od dziedziczonej pamięci.
- Koncert filozoficzny
Wykonawcy: Viktoras Bachmetjevas i Rafał Mazur
Wieczór zakończyło improwizowane spotkanie filozofii i muzyki na żywo. Filozof Viktoras Bachmetjevas i improwizujący muzyk Rafał Mazur stworzyli otwartą przestrzeń, w której myśl i dźwięk odpowiadały sobie bez z góry ustalonego scenariusza. Koncert nie próbował ani ilustrować filozofii muzyką, ani tłumaczyć muzyki za pomocą filozofii. Zamiast tego postawił fundamentalne pytanie: Czy samo myślenie może stać się aktem słuchania, reagowania i improwizacji?
Koncert filozoficzny wywołał niezwykle inspirującą i pełną pasji otwartą dyskusję. Uczestnicy zaangażowali się w intensywną wymianę myśli na temat: natury muzyki improwizowanej i hałasu;
pojęcia „dźwięku jako muzyki”; filozofii audiocentrycznej.
Tak bardzo pochłonęła nas rozmowa, że nie mogliśmy jej zakończyć. Nawet gdy na zewnątrz czekał już autobus, pytania, teorie i argumenty wciąż się pojawiały. Ostatecznie spotkanie nie zakończyło się więc żadnym rozstrzygnięciem, lecz wspólną zgodą, by kontynuować tę rozmowę podczas kolejnych wydarzeń.
tekst: Olha Povoroznyk
fot. Piotr Szroeder
